ربات‌های مورد استفاده در جام جهانی 2026

معرفی ربات‌های مورد استفاده در جام جهانی 2026

پیش از پرداختن به جزئیات، فهرست مهم‌ترین ربات‌های مورد استفاده در جام جهانی 2026 را مرور می‌کنیم:

·       توپ هوشمند تریوندا (Trionda) با حسگر حرکتی داخلی

·       سیستم آفساید نیمه‌خودکار با آواتارهای سه‌بعدی بازیکنان

·       دوربین‌های بدن داوران و پخش زنده «دیدگاه داور» (Referee View)

·       سگ‌های رباتیک امنیتی مبتنی بر فناوری Boston Dynamics

·       دروازه‌های ورودی هوشمند با تشخیص چهره

·       دستیار تحلیلی هوش مصنوعی Football AI Pro، محصول مشترک فیفا و لنوو

در ادامه هر یک از این ربات‌های مورد استفاده در جام جهانی 2026 را به همراه کاربرد دقیق، محل استفاده و دلیل به‌کارگیری آن‌ها بررسی می‌کنیم.

سیستم آفساید نیمه‌خودکار و آواتارهای سه‌بعدی

در جام جهانی ۲۰۲۶ نسخه تکامل‌یافته سیستم آفساید نیمه‌خودکار به میدان می‌آید. دوربین‌های نصب‌شده در سقف استادیوم به همراه داده‌های توپ هوشمند، ۲۹ نقطه بدن هر بازیکن را ردیابی کرده و یک مدل اسکلتی دیجیتال سه‌بعدی می‌سازند. این AI-enabled 3D player avatars یا آواتارهای سه‌بعدی به اتاق کمک داور ویدیویی (VAR) و همچنین به پخش زنده مخابره می‌شوند تا تصمیم آفساید برای تماشاگران داخل استادیوم و بینندگان تلویزیونی به شکلی واقعی‌تر و قابل‌فهم‌تر نمایش داده شود. کاربرد اصلی این فناوری که با همکاری Lenovo انجام شده، کاهش زمان انتظار برای اعلام تصمیم و کم‌کردن جنجال‌های همیشگی درباره خطاهای آفساید است. هرچند فیفا تأکید کرده تصمیم نهایی در صحنه‌های پیچیده همچنان بر عهده داور انسانی باقی می‌ماند. علت استفاده از آن، افزایش شفافیت و درک بهتر صحنه‌هاست. به نقل از سایت FIFA Inside ، فیفا در این‌باره گفته است: 

AI-enabled 3D avatars will ensure precise player identification and tracking – a big advancement in semi-automated offside technology providing great images, faster decisions and a clear understanding by everyone.
ترجمه:
 آواتارهای سه‌بعدی مجهز به هوش مصنوعی، شناسایی و ردیابی دقیق بازیکنان را تضمین می‌کنند؛ این یک پیشرفت بزرگ در فناوری نیمه‌خودکار آفساید است که باعث می‌شود تصاویر باکیفیتی داشته باشیم، تصمیمات سریع‌تر گرفته شوند و همه (تماشاگران و داوران) موضوع را به وضوح درک کنند. 

گل طارمی در بازی مقابل تیم بلژیک نیز با استفاده از همین فناوری توسط کمک داور ویدیویی (var) مردود اعلام شد و تیم ملی ایران نیز در نهایت موفق به صعود به دور بعد نشد.

دوربین بدن داوران و «دیدگاه داور»

برای نخستین‌بار در تاریخ جام جهانی، تمامی ۱۰۴ بازی این دوره با دوربین‌های کوچک نصب‌شده روی بدن داوران پخش می‌شوند. تصویر خام این دوربین‌ها به دلیل حرکت سریع داور معمولاً لرزان و غیرقابل استفاده است. به همین دلیل فیفا از یک مدل هوش مصنوعی پایدارساز تصویر بهره می‌برد که فریم‌ها را در لحظه صاف و باکیفیت می‌کند. کاربرد آن در پخش زنده، تحلیل داوری، آموزش داوران و بازسازی صحنه‌های حساس است. دلیل استفاده گسترده از دوربین روی بدن داوران این است که این ابزار دید نزدیکی از زاویه دید داور و تصمیم‌های حساس داور را در اختیار تحلیلگران و تماشاگران قرار می‌دهد و شفافیت داوری را افزایش می‌دهد. این فناوری همچنین می‌تواند در آینده برای تحلیل‌های فنی و آموزشی داوران هم بسیار مفید باشد.

ربات‌های امنیتی و سگ‌های رباتیک 

 در کنار فناوری‌های داخل زمین، امنیت استادیوم‌ها نیز به رباتیک سپرده شده است. سگ‌های رباتیک چهارپا که یکی از ربات‌های مورد استفاده در جام جهانی 2026 است، محصول همکاری هیوندای و بوستون داینامیکس و الهام‌گرفته از فناوری Boston Dynamics می‌باشد. آنها در محوطه‌های محدود، راهروهای زیرزمینی و محیط پیرامونی استادیوم‌ها در آمریکا و مکزیک گشت می‌زنند. این ربات‌های مجهز به دوربین‌ها و سامانه‌های ارتباطی، پیش از آنکه نیروی انسانی وارد عمل شود؛ می‌توانند وارد مناطق کم‌نور یا خطرناک شوند و تصویر زنده را به مرکز فرماندهی امنیتی مخابره کنند. استفاده از این ربات‌ها به‌ویژه در نظارت شبانه و مسیرهایی که پایش مداوم انسانی برای آن‌ها دشوار است، توجیه اصلی به‌کارگیری آن‌هاست. البته این را هم بگوییم که آنها فاقد قابلیت تشخیص چهره هستند.

سیستم‌های ورود بیومتریک با تشخیص چهره

به نقل از سایت linkedin.com، در چند استادیوم آمریکایی میزبان مسابقات، سیستم تشخیص چهره جایگزین بلیت‌های کاغذی سنتی شده است. در مکان‌هایی مانند ورزشگاه ژیلت در نزدیکی بوستون، هواداران می‌توانند از فناوری تشخیص چهره استفاده کنند. این فناوری چهره آنها را به یک کیف پول دیجیتال متصل می‌کند و به آنها اجازه می‌دهد بدون بیرون آوردن تلفن یا کارت، وارد شوند. یعنی تماشاگرانی که از پیش ثبت‌نام کرده‌اند، تنها با نگاه‌کردن به دوربین ورودی و بدون نیاز به کارت یا بلیت کاغذی وارد استادیوم می‌شوند.

هدف از استفاده از این ربات‌های مورد استفاده در جام جهانی 2026، تسریع فرایند ورود جمعیت میلیونی تماشاگران است. همچنین کاهش صف‌ها و افزایش سطح کنترل امنیتی در رویدادی با این حجم از حساسیت از دیگر اهداف به‌کارگیری آن است. 

دستیار هوش مصنوعی FIFA Football AI Pro

 Football AI Pro، محصول مشترک فیفا و لنوو، یک دستیار هوش مصنوعی مولد و یکی دیگرربات‌های مورد استفاده در جام جهانی 2026 است. این دستیار بر پایه مدل زبانی اختصاصی فوتبال فیفا ساخته شده و صدها میلیون داده تاریخی از رقابت‌های فیفا را تحلیل می‌کند. این دستیار هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی بیش از دو هزار شاخص عملکردی را در قالب متن، ویدئو، نمودار و تجسم‌سازی سه‌بعدی در اختیار تمامی 48 تیم راه‌یافته قرار می‌دهد. این فناوری در تحلیل پیش از مسابقه، بررسی عملکرد بازیکنان، برنامه‌ریزی تاکتیکی و پشتیبانی فنی تیم‌ها کاربرد دارد. دلیل استفاده از آن، سرعت بالای تحلیل داده و دسترسی آسان‌تر تیم‌ها به اطلاعات کلیدی است. نکته مهم این است که همه تیم‌ها، از قدرت‌های سنتی فوتبال اروپا تا تیم‌های تازه‌وارد از آفریقا و کارائیب، به یک سطح از تحلیل تاکتیکی دسترسی دارند. اتفاقی که پیش از این تنها در اختیار فدراسیون‌های ثروتمند بود.

مقاله پیشنهادی: ربات انسان نما چیست؟

جمع‌بندی

آنچه جام جهانی 2026 را از دوره‌های پیشین متمایز می‌کند، وجود یک فناوری منفرد نیست، بلکه در هم‌تنیدگی گسترده هوش مصنوعی و رباتیک در تمام لایه‌های برگزاری این رویداد است. از توپی که هزاران بار در ثانیه داده تولید می‌کند تا رباتی که شب‌ها در راهروهای استادیوم گشت می‌زند. برای شش میلیارد بیننده تخمینی این دوره از جام جهانی، بخش عمده‌ای از این فناوری‌ها دیده نمی‌شوند، اما همان‌ها هستند که تجربه تماشای فوتبال را دقیق‌تر، امن‌تر و شفاف‌تر می‌سازند.